BESTE YAPARKEN DİKKAT ET

Beste yapmaya başlarken ilk dikkat edilmesi gereken, ton (Makam) , matematiksel olarak çift rakamla sonlanan bir ölçü toplamı olmalıdır. Çift rakamla sonlanması, kulağımızda havada kalmış veya boşlukta kalmış müzikal hissiyatı ortadan kaldırır. Yani ölçülerin toplamı 26- 32- 48 vs. gibi çift rakam olmalıdır. Ayrıca her bir ölçünün zamanı da baştan hesaplanmalıdır. Kaç kaçlık bir ölçü ile bu bestenin yapılacağı sabitlenmelidir. Örneğin, her ölçü içi 2/4 mü? , 3/4 mü? , 4/4 mü? ,8/8 mi? vs. olacak. Buna göre de Ritim ne olacak sorusunu da cevaplamış oluruz. Örnek: 3/4 seçerseniz Batı Müziği dilinde Waltz, Türk Müziğinde Semai adını alır ve kendine has bir kalıp üzerinde Bestenin ritim yürüyüşünü sağlar.

Toparlayacak olursak ,öncelikle hangi ton ( Makamı ) seçeceğimizi, Ritmin ne olacağını ve toplam ölçü sayısının çift haneli bir rakama denk gelmesini unutmamalıyız.

Yaptığımız Bestenin Ton ( Makam ) durumuna, Ritim durumuna ve bu ritmin yürüyüşüne ve toplam ölçünün çift haneli rakam olmasına uymamız gerekir. Tüm bu anlattığın kuralların bazılarına uymadan yaptıysak Bestemizi, buna Fantezi deriz. Batı Müziği diliyle anlatırsak, Do Majör Tonun belirli özellikleri vardır, müzikal yürüyüşü ve bitiş notası vardır. Bu kurallardan bazılarına uymazsak Eser Do Majör Fantezi olur. Türk Sanat Müziği diliyle anlatırsak; Örneğin, Nihavent makamının belirli kuralları, melodik seyri ve karar verdiği bir nota vardır.

Bu özelliklerin bazılarına uymadan (temel özellikler hariç) bestelersek Nihavent Fantezi olur. Burada temel özellik neymiş? dersek 1.Karar sesi Sol ( Sol anahtarlı bir portede aşağıdan yukarıya doğru 2. çizgiye yazılan nota) ve Si bemol ve Mi bemol dür.

Eğer bir şiiri (hece vezni ile yazılmış ve bestelenmesi düşünülerek yazılmış şiire Güfte diyoruz) bestelemek istiyorsak; o zaman PROZODİ denilen kurala da dikkat etmemiz gerekir.

PROZODİ; Uzun heceye uzun nota, kısa heceye kısa nota gelmesidir. Konuşurken nasıl ki bazı heceleri kısa bazılarını uzun seslendiriyorsak, beste yaparken de aynı şekilde kullanmamız, dilimizin estetiğini bestemize yansıtmış oluruz. AŞIK kelimesi çok karakteristik bir örnektir. A ve ŞIK hecelerinden oluşur. Görsel bir bakış attığımızda A nın kısa ŞIK ında uzun değil

tam tersi olduğunu hemen anlarız. Yani A uzun hece ŞIK kısa hecedir. Kaldı ki tersini kullanırsak anlamı bile değişir. Deneyin bakalım ne olacak? Aklınıza takılan soruları yazın...

Yepyeni besteler üretmeniz dileğiyle.

Sevgilerimle Udi Ahmet POLAT